Met Black Friday, Sinterklaas en Kerst voor de deur draait het online winkelen weer op volle toeren. Op Black Friday vorig jaar gaven Nederlandse huishoudens al zo’n 30 procent meer uit dan op een normale dag. Maar die drukte trekt ook oplichters aan. Uit nieuw onderzoek van ABN AMRO blijkt dat 7 op de 10 Nederlanders inmiddels aangeeft nepwebshops bijna niet meer van echt te kunnen onderscheiden.

Het gevolg is dat mensen het er soms maar gewoon op wagen. Bijna een kwart van de Nederlanders (23,7 procent) bestelde het afgelopen jaar bij een webshop terwijl ze eigenlijk twijfelden of die wel te vertrouwen was. Onder Nederlanders tot 40 jaar ligt dat aandeel zelfs boven de 30 procent.

Het ligt niet aan een gebrek aan voorzichtigheid

Wie alleen naar die cijfers kijkt, zou kunnen denken dat mensen onvoorzichtig zijn. Maar het onderzoek laat juist het tegenovergestelde zien: maar liefst 88,5 procent van de Nederlanders zoekt bij een onbekende webshop eerst uit of die wel pluis is.

Het probleem is niet dat mensen niet opletten, maar dat de oude herkenningspunten niet meer werken. Met behulp van AI zetten fraudeurs in korte tijd een webwinkel online zonder spelfouten, in een strak ontwerp en compleet met gekochte reviews. Zelfs een hoge positie in zoekmachines zegt weinig meer. Bijna 1 op de 5 Nederlanders (en 36,6 procent van de dertigminners) gaat ervan uit dat een webshop betrouwbaar is als die bovenaan in Google of Bing staat, terwijl ook oplichters die plekken weten te bemachtigen.

Tel daar een scherpe prijs of een aflopende aanbieding bij op, en het wordt verleidelijk om het handmatige speurwerk over te slaan. Bijna een kwart van de jongeren onder de 30 geeft aan bij tijdsdruk minder goed te controleren en sneller te bestellen.

Het blote oog schiet tekort

“Of een aanbieding te mooi is om waar te zijn beoordeel je met je gezonde verstand, maar een nagemaakte website herken je met het blote oog bijna niet meer”, zegt Ruben Gommers, oprichter van Checkjelinkje. “Je haalt die er allang niet meer uit door op één of twee losse kenmerken te letten, maar pas als je veel signalen combineert: van hoe een pagina is opgebouwd tot hoe een website zich gedraagt en waar die om vraagt. Wij openen een link daarom eerst op de achtergrond om al die punten in een paar seconden naast elkaar te leggen. Als je dat als consument zelf moet uitzoeken, heb je daar een dagtaak aan.”

ABN AMRO en Checkjelinkje wijzen tijdens deze drukke winkelperiode op het belang van een gezonde taakverdeling tussen je eigen gevoel en slimme techniek:

  • Kijk eerst met je gezonde verstand naar het aanbod. De fraude-experts van ABN AMRO adviseren om bij twijfel altijd kritisch naar de deal zelf te kijken. Lijkt een korting op een populair product te mooi om waar te zijn, of word je onder druk gezet om direct te beslissen? Dan is de beste deal soms de deal die je laat liggen.
  • Laat techniek onder de motorkap kijken. Ziet een aanbieding er geloofwaardig uit, dan controleert Checkjelinkje de harde feiten die je met het blote oog niet kunt zien. Het platform bezoekt op de achtergrond de pagina achter de link en licht die technisch helemaal door.

Bijna drie keer zoveel controles, in dezelfde paar seconden

Om slimme vervalsingen te blijven herkennen, is het platform van Checkjelinkje deze maand flink uitgebreid. Bij elke check controleert het systeem inmiddels 274 procent meer soorten technische kenmerken en signalen dan eind 2024.

Zo haalt Checkjelinkje nagemaakte websites en valse betaalpagina’s er direct voor je tussenuit, zonder dat je daar zelf verstand van hoeft te hebben. Twijfel je of een link in een zoekmachine wel echt van die ene grote winkelketen is, dan zie je dankzij de functie ‘Bekende namen’ bovendien in één oogopslag of je daadwerkelijk naar de officiële website gaat.

Door de opkomst van AI analyseert Checkjelinkje op de achtergrond steeds meer signalen, maar voor de gebruiker blijft het precies hetzelfde: even de link checken via de website of de Checkjelinkje-app, en je weet binnen een paar seconden waar je aan toe bent.

Meer weten over het herkennen van verkooptrucs en oplichting tijdens de feestdagen? Bekijk dan ook het volledige persbericht en de Rode Vlaggen-gids van ABN AMRO.